ബോധവും ബോധമില്ലാത്ത (നിര്മ്മിത) ബുദ്ധിയും
ഹരാരി തന്റെ ഹോമോ ദയൂസ് എന്ന പുസ്തകത്തില് പറയുന്ന ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം ബോധവും ബുദ്ധിയും തമ്മില് ഉള്ള അന്തരവും, ആ അന്തരം ദ്രിശ്യമാകുന്ന നിര്മ്മിത ബുദ്ധി ഉദ്യമങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യവും ആണ്. എന്താണ് consciousness അഥവാ ബോധം (സ്വബോധം എന്നും പറയാം)? പൊതുവില് ബോധം എന്നതിനെ നിര്വചിക്കണമെങ്കില് ചുറ്റുപാടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധവും ചുറ്റുപാടുകളിലെ കാര്യങ്ങളോട്/സംഭവങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കാനുള്ള ശേഷിയും എന്ന് പറയാം. നാം റോഡിന്റെ അരികില് നില്ക്കുമ്പോള് ഒരു വണ്ടി റോഡില് നിന്ന് മാറി മ്മുടെ അടുത്തേക്ക് പാഞ്ഞുവരുന്നു എന്ന് കരുതുക - ആ വണ്ടി അങ്ങനെ തന്നെ വന്നാല് എന്റെ ജീവന് അപകടത്തില് ആകും എന്നുള്ള ബോധം, ആ ആപത്തു ഒഴിവാക്കാന് ഞാന് അവിടെ നിന്ന് ഉടനെ മാറണം എന്ന തിരിച്ചറിവ്, ഇതൊക്കെ ബോധത്തിന്റെ മണ്ഡലത്തില് വരുന്ന കാര്യമാണ്. ഇതും ബുദ്ധിയും തമ്മില് വലിയ അന്തരമുണ്ട്. ബുദ്ധി എന്നത് വിവരങ്ങള് കരസ്ഥമാക്കാനും ഓരോരോ മേഖലയില് പാണ്ഡിത്യവും പാടവവും ആര്ജ്ജിക്കാനുള്ള കഴിവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. (എന്താണ് ബോധം? ഇന്നും ഉത്തരം തിരയുന്ന ചോദ്യം) മനുഷ്യന് ബുദ്ധിയും ബോധവും രണ്ടും ഉണ്ട് (അല്ലങ്കില് മന...
